Appendices 240 Deel II. MRI-gestuurde bestraling voor lokaal teruggekeerde prostaatkanker In deel II van dit proefschrift ligt de focus op MRI-gestuurde bestraling voor lokaal teruggekeerde prostaatkanker bij patiënten die eerder zijn bestraald. Bij patiënten met laag-risico prostaatkanker is de kans op terugkeer van ziekte (recidief) na bestraling erg klein. Echter, bij tot 50% van de patiënten met hoog-risico prostaatkanker komt de prostaatkanker binnen 10 jaar na behandeling terug. Heden ten dage worden de meeste van deze patiënten nog steeds behandeld met (uitgestelde) antihormonale therapie. Dit is een behandelingmet systemische (door het gehele lichaam) bijwerkingen en met een nadrukkelijk nadelig effect op de kwaliteit-van-leven. Omdat bij terugkeer de prostaatkanker in veel gevallen beperkt blijft tot de prostaat, op de plek waar de primaire tumor zich oorspronkelijk bevond, bestaat er een mogelijkheid voor lokale behandeling. Deze lokale behandeling heeft als primaire doel om de start van systemische behandelingen uit te stellen. Ontwikkelingen in scantechnieken, zoals MRI en ook prostate-specific membrane antigen positron emission tomography computed tomography (PSMA-PET/CT), hebbenmogelijkheden gecreëerd voor zogenaamde focale salvage behandelingen, waarbij heel gericht slechts een deel van de prostaat wordt behandeld. Daarmee is het behandelde volume kleiner dan wanneer de volledige prostaat nogmaals wordt behandeld en dat verkleint de kans op (ernstige) bijwerkingen. Uitkomsten voorspellen na focale, inwendige bestraling van een lokaal recidief Verscheidene focale salvage technieken voor de behandeling van een lokaal recidief worden op dit moment onderzocht, waaronder focal salvage high-dose-rate brachytherapy (FS-HDR-BT). Dit is een focale, inwendige bestraling waarbij eenmalig een hoge dosis straling in de tumor wordt afgegeven. Op de afdeling radiotherapie van het UMC Utrecht zijn meerdere studies opgezet om de veiligheid en effectiviteit te onderzoeken van MRI-gestuurde FS-HDR-BT voor de behandeling van lokaal teruggekeerde prostaatkanker na eerdere bestraling. In de PRECISE-studie zijn patiënten met een lokaal recidief behandeldmet een eenmalige dosis van 19.0 Gy. Bij de FS-HDR-BT behandeling wordt de bestralingsdosis afgegeven via holle naalden welke via de huid tussen de anus en de balzak (perineum) in de prostaat zijn ingebracht. Met behulp MRI-beelden wordt daarbij de exacte positie van de holle naalden bepaald, waarop vervolgens het definitieve bestralingsplan wordt gebaseerd. Hoewel deze behandeling veelbelovende resultaten heeft laten zien op het gebied van bijwerkingen op korte- en middellange-termijn, is in een eerste analyse van de oncologische uitkomsten aangetoond dat slechts 51% van de patiënten 2.5 jaar na behandeling geen aanwijzingen voor terugkeer van ziekte hebben op basis van de PSA-waarde in het bloed (biochemisch recidief). De patiënten met een biochemisch recidief na salvage behandeling worden veelal behandeld met (uitgestelde) anti-hormonale therapie. Bij voorkeur zou het mogelijk zijn om vooraf de kans op terugkeer van ziekte in te schatten, zodat patiënten goed geïnformeerd een besluit kunnen nemen over het ondergaan van deze behandeling. In hoofdstuk 8 onderzoeken we potentiële voorspellers van een biochemisch recidief in 150 patiënten die zijn behandeld met MRIgestuurde FS-HDR-BT. Door potentiële voorspellers van een biochemisch recidief vast te stellen, kan een voorspellend model worden gebouwd, welke gebruikt zou kunnen worden voor het
RkJQdWJsaXNoZXIy MTk4NDMw