235 De eerste onderzoekscyclus: het redeneermodel opmerkingen van de leerlingen niet dat zij problemen hebben ervaren bij het maken van de opdrachten. 9.4.3 Het formuleren van een totaalinzicht De opdracht van de vijfde, afsluitende les was om op basis van de voltooide redeneringen in de lessenreeks een overkoepelend totaalinzicht te formuleren dat geen samenvatting is, maar een beschrijving van het beeld van de roman dat is ontstaan op basis van het onderzoek en de verworven inzichten binnen de vier onderscheiden perspectieven (het systeemperspectief, het individueel perspectief, het sociaal-cultureel perspectief en het historisch perspectief). Anders dan bij de redeneeropdrachten is bij deze opdracht vooraf geen beoogd totaalinzicht geformuleerd waaraan de antwoorden van de leerlingen kunnen worden gerelateerd. Het is bij de analyse van de resultaten daarom vooral interessant om na te gaan in hoeverre de leerlingen in staat zijn om aan de opdracht te voldoen. De totaalinzichten van leerling 1 en 2 (zie Tabel 9.6) worden dan ook met dit doel bekeken, waarna de bevindingen worden gerelateerd aan de totaalinzichten zoals geformuleerd door de rest van de groep. Tabel 9.6 Totaalinzichten van leerling 1 en leerling 2 bij les 5 in cyclus 1 van het ontwerponderzoek Leerling Inzicht 1 Het gaat over een man genaamd Osewoudt die in de Tweede Wereldoorlog voor het verzet werkte. En hij werd aan het einde van de oorlog verdacht van verraad. Osewoudt beweert dat er een Dorbeck is die kan bevestigen dat Osewoudt voor verzet werkt. Door deze vier invalshoeken merkte ik dat je boeken op heel verschillende manieren kunt lezen. Je kan over situaties meerdere gedachtes krijgen over wat bijvoorbeeld goed en slecht is en wat waar en niet waar is. Ook heb ik gezien dat een boek geschreven kan worden op een bepaalde manier zodat de lezer nieuwsgierig wordt en zelf het verhaal kan afmaken. 2 Mijn onderzoek binnen de vier perspectieven heeft me laten zien dat De donkere kamer van Damokles een verhaal is over hoe jouw gedachtegang en jouw normen en waarden kunnen veranderen in een tijd van oorlog. De schrijver laat zien dat je zelfs waanbeelden kunt ontwikkelen en dat je heel anders kan gaan denken over moord en hoe jij staat tegenover de wet. Oorlog doet wat met je als persoon, zelfs als je dit niet door hebt. In tijden van oorlog kan de maatschappij zo erg veranderen, dat jouw hele persoonlijkheid zomaar kan veranderen. Alles wat je denkt te weten is niet meer waar, alles wat jou tot jezelf maakt is niet meer belangrijk. Dat wilde de schrijver duidelijk maken. Leerling 1 geeft in zijn totaalinzicht eerst een beknopte samenvatting van het verhaal en gaat dan in op de invalshoeken die in de lessenreeks gekozen zijn om over de roman na te denken. Hij somt vervolgens twee inzichten op die hij in de lessen heeft verworven, maar
RkJQdWJsaXNoZXIy MTk4NDMw