Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) 235 Deel I. MRI-gestuurde stereotactische bestraling voor primair gelokaliseerde prostaatkanker Een nieuwe werkwijze voor de bestraling van prostaatkanker In het Universitair Medisch Centrum (UMC) Utrecht is de eerste prostaatkankerpatiënt behandeld op een 1.5 T MR-Linac in februari 2019. Gedurende het eerste jaar is er veel aandacht geweest voor het afstemmen van de online klinische werkwijze. Hiermee wordt de werkwijze bedoeld op het moment dat de patiënt op de behandeltafel ligt. Omdat er met de MR-Linac dagelijks een nieuw bestralingsplan wordt gemaakt, heeft dit een enorme impact op de online klinische werkwijze. Voor het creëren van een nieuw bestralingsplan zijn namelijk een aantal stappen nodig, waaronder het genereren van contouren waarmee het doelgebied en de risico-organen worden gedefinieerd. Waar dit met de conventionele bestralingsbehandeling enkel gebeurt voor de daadwerkelijke bestraling (pre-treatment ofwel offline), gebeurt dit op een MR-Linac ook terwijl de patiënt op de behandeltafel ligt (online). Met deze werkwijze, die wordt aangeduid als ‘Adapt-to-Shape’ ofwel ATS, worden de contouren van het pre-treatment plan overgezet (gepropageerd) naar de dagelijkse MRI-scan en daarmee wordt een nieuw bestralingsplan gemaakt. Echter, omdat de contouren niet altijd nauwkeurig passen, bijvoorbeeld doordat er grote vormveranderingen in de anatomie zijn opgetreden, moeten deze handmatig worden aangepast. Aanvankelijk werd deze taak uitgevoerd door de bestralingsarts (radiotherapeut). Gezien de enorme impact die dit heeft op de werklast, is gedurende het eerste jaar besloten om dit werk over te dragen aan radiotherapeutisch laboranten. In hoofdstuk 2 evalueren we de transitie van deze taak naar radiotherapeutisch laboranten. Alvorens de taak over te dragen, hebben de betrokken laboranten een praktijktraining doorlopen, waarin alle aspecten van een behandeling op de MR-Linac aan de orde zijn gekomen. Deze praktijktraining bestond uit werkwijzetraining zonder (offline) en met (online) daadwerkelijke behandelingen van patiënten, inclusief een training in het aanpassen van de contouren. In hoofdstuk 2 ligt de focus bij het aanpassen van de contouren van het doelgebied (Clinical Target Volume ofwel CTV) door radiotherapeutisch laboranten tijdens de online werkwijze. Om de haalbaarheid te toetsen, zijn de doelgebied contouren van 30 patiënten, allen behandeld met vijf bestralingen met een dosis van 7.25 Gy, beoordeeld. Twee onafhankelijke artsen (beoordelaars) hebben alle 150 contouren visueel beoordeeld en aangepast waar dat nodig werd geacht. Vervolgens zijn er drie analyses verricht: [1] De relatieve volumeverschillen tussen de contouren van de laboranten en die van de beoordelaars zijn vergeleken. [2] Dice’s similarity coefficient (DSC, een waarde die de overlap tussen twee contouren aangeeft) is berekend tussen de contouren van de laboranten en die van de twee beoordelaars en ook tussen die van de twee onafhankelijke beoordelaars. [3] Een ervaren radiotherapeut heeft alle contouren van de laboranten beoordeeld op aanvaardbaarheid voor gebruik in de kliniek. De resultaten van deze studie laten zien dat er een hoge mate van overeenkomst bestaat tussen de contouren van de laboranten en die van de onafhankelijke beoordelaars, zoals weerspiegeld in de hoge DSC waarden. Dit wordt ondersteund door het feit dat in 94.2% van de gevallen de contouren van de radiotherapeutisch laboranten direct klinisch bruikbaar zijn. Het aanpassen en goedkeuren van contouren door radiotherapeutisch A
RkJQdWJsaXNoZXIy MTk4NDMw